Je eigen verdriet ten tijde van crisis

Op dit moment bevinden we ons midden in de corona-crisis. Eerst leek het nog een beetje buiten Nederland om te gaan, maar nu heeft dit virus ook ons land bereikt en zijn er maatregelen genomen die de maatschappij behoorlijk ontregelen. Op praktisch niveau kun je heel wat uitdagingen tegenkomen (bijvoorbeeld op gebied van werk of de opvang van je kinderen).

Op psychisch niveau, kun je ook heel wat uitdagingen tegenkomen. Zo is er misschien de angst (‘Kan ik nog genoeg kopen in de supermarkt?’ ‘Word ik, en worden mijn dierbaren, niet ziek?’ ‘Hoe moet dat nu met mijn werk?’). En er is misschien een stuk ontregeling, als je ritme verstoord is. En er is misschien veel stress, onder andere wanneer je de spanningen van het nieuws en van iedereen om je heen erg oppikt.

Wat is het effect van deze corona-crisis op je eigen verdriet, na een verlies-ervaring?

Dit effect kan best groot zijn. Een crisis als dit, kan een grote trigger zijn voor allerlei emoties en gedachten. Het is voor iedereen uiteraard anders, maar over het algemeen kunnen sommige onderstaande reacties tijdens deze crisis herkenbaar zijn:

– ‘Mijn verdriet doet er nu even niet zo toe, er zijn ergere dingen aan de hand. Mijn eigen verdriet stop ik weg, ik kan er nu beter niet over beginnen. Iedereen heeft nu toch al zoveel aan zijn hoofd.’

– ‘Door de angst en spanning rondom de crisis, voel ik me extra alleen en onzeker, ik word nu zwaar geconfronteerd met het feit dat ik mij nog niet zo stabiel voel. Ik kan deze crisis eigenlijk emotioneel niet aan, het is mij teveel.’

– ‘Deze crisis doet mij extra beseffen hoe kwetsbaar we zijn als mens. Iedereen kan ineens ziek worden en zelfs overlijden, we hebben dit niet in de hand. Ik word extra bang dat ik nog meer grote verliezen mee moet gaan maken.’

– ‘Door deze crisis word ik extra geconfronteerd met het verlies dat ik heb meegemaakt (bijvoorbeeld verlies van werk of gezondheid), omdat anderen dit nu ook (tijdelijk) meemaken. Mijn verdriet wordt hierdoor versterkt. Mijn eigen verlies komt weer heel dichtbij nu, allerlei herinneringen komen naar boven.’

– ‘Wat stelt iedereen zich nu aan… dit virus lijkt erg, en voor een paar mensen is dat ook zo, maar velen genezen weer. Er zijn veel ergere dingen op de wereld. Het verlies dat ik zelf heb meegemaakt, daar doet men behoorlijk luchtig over, en nu staat de wereld wel ineens op zijn kop. Waarom ziet niemand mij met mijn verdriet? Dat heb ik als heftiger ervaren dan deze crisis.’

– Door deze crisis kan ik minder afleiding vinden, omdat veel openbare gelegenheden gesloten zijn. Ik kom thuis te zitten, ben meer teruggeworpen op mijzelf en in deze stilte voel ik het verdriet des te meer naar boven komen.’

– ‘Door deze crisis voel ik meer verbondenheid met anderen, omdat we hier samen doorheen gaan. Zo voel ik mij iets minder eenzaam in het verdriet dat ik zelf al zo lang met mij meedraag. Dit is iets wat we met elkaar meemaken en dragen als mensheid. Ik ervaar veel hulp en liefde van anderen. In heftige tijden sta je er als mens niet alleen voor.’

Hoe je zelf ook reageert op deze crisis… het is in iedergeval de moeite waard om daar eens bij stil te staan. Wat doet deze crisis met je? Wat voor gedachten heb je erover? Wat voor gevoelens en emoties ervaar je? Maakt het iets los, als het gaat om een verlies dat je hebt meegemaakt in je leven? Merk je een reactie op in je lichaam n.a.v. bepaalde gedachten (bijv. snelle ademhaling, hoofdpijn, ‘knoop in je maag’)?

Probeer dit eens waar te nemen. Geef jezelf de ruimte om stil te staan bij wat er in je omgaat. Door je hiervan bewust te zijn, kun je meer zicht krijgen op je eigen reacties en gedrag. En dat waar je behoefte aan hebt, wat zinvol voor je zou zijn op dit moment (zoals: je terugtrekken met mooie muziek, met iemand praten, stilstaan bij je verlieservaring en die doorvoelen, afleiding zoeken door je huis te gaan poetsen, iets lezen over een bepaald onderwerp, in bad gaan of douchen, het nieuws volgen, het nieuws eventjes een paar uur niet meer volgen, gezond eten, iemand vragen om boodschappen voor je te doen als je niet zo fit bent, een stukje bewegen, juist even op bed gaan liggen, enz.)

Geef jezelf de tijd en ruimte, al is het maar kort, om met aandacht waar te nemen wat zich in jezelf afspeelt. Dat is de moeite waard. Altijd al, maar helemaal tijdens een crisis, waarin ‘automatisch gedrag’, ‘oude patronen’, ‘meelopen met anderen’ en ‘instinctmatig gedrag’ eerder naar boven komen drijven dan normaal.

Ik wens je veel gezondheid toe en een milde vriendelijke blik waarmee je naar anderen en naar jezelf kunt kijken.